Sosyal Medya ve İnternet Üzerinden İşlenen Suçlar: Genel Rehber 2026

İnternet artık günlük hayatın merkezinde. Alışverişimizi, yatırımlarımızı, sosyal ilişkilerimizi ve hatta tartışmalarımızı sosyal medya üzerinden yürütüyoruz. Ne var ki bu yoğunluk, suç işleme biçimlerini de internete taşıdı. Antalya’daki büromuza her hafta onlarca kişi, Instagram üzerinden dolandırıldığını, WhatsApp’tan tehdit edildiğini, sahte hesaplarla itibarının zedelendiğini veya özel görüntülerinin yayılmasıyla şantaja maruz kaldığını anlatarak başvuruyor. Bu rehberde, sosyal medya ve internet üzerinden işlenen suçların tamamını bir ceza avukatı gözüyle, herkesin anlayacağı bir dille ele alıyorum. Her suç tipinin ayrıntısı için ilgili alt rehberlerimize de bağlantılar bulacaksınız.

Sosyal Medya Üzerinden İşlenen Suçlar Nedir?

Türk hukukunda “sosyal medya suçu” adıyla ayrı bir suç tipi bulunmaz. Sosyal medya ve internet, suçun işlenmesinde kullanılan bir araçtır. Yani hakaret sokakta da işlenebilir, bir tweet ile de. Ancak fiil internet üzerinden işlendiğinde bu durum çoğu zaman cezayı ağırlaştırır. Örneğin dolandırıcılık suçu bilişim sistemleri araç olarak kullanılarak işlendiğinde basit dolandırıcılık olmaktan çıkar, nitelikli dolandırıcılık (TCK 157-158) kapsamına girer ve ceza katlanır.

Suçun internet üzerinden işlenmesinin üç önemli hukuki sonucu vardır. Birincisi, ceza artırımı: Bilişim sisteminin araç olarak kullanılması birçok suçta nitelikli hal sayılır. İkincisi, delil rejimi: Ekran görüntüleri, log kayıtları, IP tespitleri ve HTS kayıtları soruşturmanın belkemiğini oluşturur. Üçüncüsü, aleniyet: Sosyal medya paylaşımları herkese açık olduğundan hakaret gibi suçlarda aleniyet nedeniyle ceza artırılır.

İnternet Üzerinden İşlenen Suç Türleri (Tam Liste)

Uygulamada en sık karşılaştığımız internet ve sosyal medya suçlarını dört ana küme altında topluyorum: dolandırıcılık suçları, kişilik haklarına karşı suçlar, özel hayata ve kişisel verilere karşı suçlar ile bilişim sistemlerine karşı suçlar. Aşağıdaki kartlarda her suç tipinin özetini ve ayrıntılı rehberine bağlantıyı bulabilirsiniz.

İnternet ve Sosyal Medya Dolandırıcılığı Suçları

İnternet suçlarının açık ara en yaygını dolandırıcılıktır. Fail, mağduru hileli davranışlarla aldatır ve onun veya başkasının zararına kendisine yarar sağlar. İnternet üzerinden işlenen tüm dolandırıcılık türleri, bilişim sisteminin araç olarak kullanılması nedeniyle TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık sayılır ve 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ile suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezası gerektirir. Bu suça 5235 sayılı Kanun m.12 uyarınca ağır ceza mahkemesinde bakılır.

Uygulamada en sık gördüğümüz yöntemler; Instagram üzerinden sahte satış hesapları, sahte yatırım ve forex platformları, kripto para borsası tuzakları, kapora dolandırıcılığı, sahte dekont gösterme ve kendini kamu görevlisi olarak tanıtma şeklindedir. Failin banka hesabına para gönderilmişse savcılıktan ivedilikle hesaba el konulması talep edilmelidir; paranın iadesi çoğu zaman bu ilk saatlerdeki hıza bağlıdır. Kredi kartı bilgilerinin ele geçirilerek kullanılması ise ayrıca banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) suçunu oluşturur.

Kişilik Haklarına Karşı İşlenen Suçlar

Sosyal medyada tartışmaların hakarete, hakaretin tehdide dönüşmesi dakikalar alıyor. Hakaret suçu (TCK 125) sosyal medyada işlendiğinde, paylaşım herkese açıksa aleniyet nedeniyle ceza altıda bir oranında artırılır. Tehdit suçu (TCK 106) ise mesajla dahi işlenebilir; “seni bulurum”, “ailene zarar veririm” gibi ifadeler ekran görüntüsüyle ispatlandığında cezalandırma için yeterlidir.

Şantaj suçu (TCK 107) internet ortamında çoğunlukla cinsel içerikli görüntülerin yayılması tehdidiyle işlenir ve 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası gerektirir. Cinsel taciz suçu (TCK 105) ise ısrarlı mesajlar, cinsel içerikli teklifler ve görüntü göndermek şeklinde karşımıza çıkar. Mağdurun çocuk olması halinde fiil çok daha ağır bir suça, çocukların cinsel istismarı (TCK 103) suçuna dönüşebilir. Asılsız suç isnadıyla bir kişiyi hedef göstermek de iftira suçunu oluşturur.

Özel Hayata ve Kişisel Verilere Karşı Suçlar

Bir kişinin özel görüntülerinin, konuşmalarının veya mahrem bilgilerinin izinsiz paylaşılması özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134) suçudur; görüntü veya sesin ifşası halinde ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Telefon numarası, ev adresi, fotoğraf gibi verilerin hedef gösterircesine yayılması ise kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi ve ele geçirilmesi kapsamında TCK 136 uyarınca cezalandırılır. Sahte hesap açarak başkasının kimliğine bürünmek de aynı hükümler çerçevesinde suç oluşturabilir.

Bilişim Sistemlerine Karşı Suçlar

Instagram, e-posta veya banka hesabınızın ele geçirilmesi TCK’nın bilişim suçları bölümünde düzenlenir. Bir hesaba izinsiz girmek bilişim sistemine girme (TCK 243), hesabın şifresini değiştirerek erişimi engellemek veya verileri silmek ise sistemi engelleme ve verileri yok etme (TCK 244) suçunu oluşturur. Bu suçlar şikayete tabi değildir; savcılık resen soruşturur.

Kamu Barışına Karşı İşlenen Suçlar

Sosyal medya paylaşımı yalnızca kişilere değil topluma karşı da suç oluşturabilir. Halkı kin ve düşmanlığa tahrik (TCK 216), halk arasında endişe yaratmak amacıyla gerçeğe aykırı bilgi yaymak (TCK 217/A, kamuoyunda dezenformasyon suçu), suç işlemeye alenen tahrik (TCK 214) ve suçu övme (TCK 215) bu kümenin en sık uygulanan hükümleridir. Bu suçlarda paylaşımın içeriği kadar bağlamı da önemlidir; ifade özgürlüğü sınırı her dosyada titizlikle değerlendirilmelidir.

Ekran Görüntüsü Delil Olur mu? Delillerin Toplanması

Mağdurların ilk sorusu genellikle budur. Evet, ekran görüntüleri ceza yargılamasında delil olarak kullanılır; ancak tek başına değil, destekleyici delillerle birlikte değerlendirilir. Bu nedenle şu adımları öneririm: İçeriği silmeden URL adresiyle birlikte ekran görüntüsü ve ekran kaydı alın, mümkünse e-tespit veya noter tespiti yaptırın, para transferi varsa dekontları saklayın, failin profil bağlantısını ve kullanıcı adını not edin. Fail hesabı kapatsa bile savcılık, platformdan ve erişim sağlayıcıdan IP ve trafik kayıtlarını isteyebilir. İzinsiz ses ve görüntü kaydına ilişkin sınırlar için bu rehberimize göz atabilirsiniz.

Sosyal Medya Suçlarında Şikayet Süreci

Şikayet, suçun işlendiği veya failin yakalandığı yer Cumhuriyet Başsavcılığına verilecek bir dilekçeyle yapılır; kolluk birimlerine (polis, jandarma, siber suçlarla mücadele şubesi) başvuru da mümkündür. Sürecin ayrıntıları ve dilekçe hazırlığı için siber suçlarda şikayet ve ihbar rehberimiz ile savcılığa şikayet dilekçesi örneği yazımızı inceleyebilirsiniz. Şikayete tabi suçlarda (hakaret, cinsel taciz, basit tehdit gibi) fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aylık şikayet süresi vardır; bu süre kaçırılırsa soruşturma yapılamaz. Hangi suçların şikayete bağlı olduğunu şikayete tabi suçlar rehberinde ayrıntılı anlattım.

İçeriğin Kaldırılması ve Erişim Engelleme

Ceza soruşturması faili cezalandırır; ancak içerik internette kaldıkça mağduriyet sürer. Bu nedenle ceza şikayetiyle eş zamanlı olarak 5651 sayılı Kanun m.9 uyarınca sulh ceza hakimliğinden içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talep edilmelidir. Hakimlik bu talepleri en geç 24 saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlar. Sürecin tüm ayrıntılarını internetten içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi rehberimizde bulabilirsiniz.

Şikayete Tabi Suçlar ve Süreler Karşılaştırma Tablosu

Güncel Yargıtay Kararları

Uygulamadan Örnek Senaryolar

Savcılığa Şikayet Dilekçesi Örneği

Dilekçe her somut olaya göre uyarlanmalıdır; suç vasfının doğru belirlenmesi, talep edilecek koruma tedbirleri ve delil celbi istemleri dosyanın kaderini belirler. Bu nedenle dilekçenin bir ceza avukatı eliyle hazırlanmasını öneririm.

Sıkça Sorulan Sorular