Ceza Hukuku
Sosyal Medyadan İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme - 5651 m.9

Sosyal medyadan içerik kaldırma, kişilik haklarını veya özel hayatın gizliliğini ihlal eden paylaşım, fotoğraf, video ve hesapların hukuki yollarla erişime kapatılması ve yayından çıkarılmasıdır. 5651 sayılı Kanun m.9 uyarınca kişilik hakları ihlal edilenler sulh ceza hakimliğine başvurur ve hakimlik en geç 24 saat içinde karar verir; özel hayatın gizliliğinin ihlalinde m.9/A uyarınca BTK’ya doğrudan başvuru ile acil erişim engelleme mümkündür. Karar; içeriğin çıkarılması, erişimin engellenmesi ve gerektiğinde arama sonuçlarıyla ilişkilendirilmeme (unutulma hakkı) biçiminde uygulanır. İçerik kaldırma, ceza şikayetini ikame etmez; iki süreç birlikte yürütülmelidir.

Bu kümedeki yirmi bir yazı boyunca sosyal medyada işlenen suçları anlattık; bu son yazı ise ortak sorunun cevabıdır: “Bu içeriği internetten nasıl kaldırtırım?” Hakkınızdaki iftira paylaşımı, izinsiz yayılan görüntünüz, sahte hesap veya ifşa edilen verileriniz; hangi suçun mağduru olursanız olun, zararın büyümesini durduran ilk hukuki hamle içeriğin kaldırılmasıdır. Bu yazıda 5651 sayılı Kanunun sunduğu üç ayrı yolu, başvuru usullerini, sürelerini ve kararın kopya içeriklere teşmilini bir avukat gözüyle anlatıyorum. Suç boyutları için internet üzerinden işlenen suçlar rehberimize bakabilirsiniz.

İçerik Kaldırmanın Hukuki Yolları

Türk hukukunda internet içeriğine karşı üç ana koruma hattı vardır: kişilik hakları ihlallerinde sulh ceza hakimliğinden alınan kaldırma ve erişim engelleme kararı (5651 m.9), özel hayatın gizliliğini ihlal eden içeriklerde BTK üzerinden işletilen acil yol (5651 m.9/A) ve belirli katalog suçlara ilişkin içeriklerde resen veya talep üzerine uygulanan erişim engelleme (5651 m.8). Bunlara platformların kendi bildirim mekanizmaları ile arama motorlarına yöneltilen unutulma hakkı talepleri eklenir. Doğru yolun seçimi; içeriğin niteliğine, aciliyete ve hedefin tek bir paylaşım mı yoksa yayılan kopyalar mı olduğuna göre belirlenir. Konunun genel mevzuat çerçevesi için internetten içerik kaldırma ve erişimin engellenmesi rehberimize de bakabilirsiniz.

5651 m.9: Kişilik Hakkı İhlalinde Sulh Ceza Yolu

Hakaret, iftira, sahte hesap ve itibar saldırısı içeren paylaşımların ana çaresi bu maddedir. Kişilik hakları ihlal edilen gerçek ve tüzel kişiler; içerik sağlayıcıya ve yer sağlayıcıya bildirim yapabilecekleri gibi, doğrudan sulh ceza hakimliğine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini isteyebilir. Hakimlik başvuruyu en geç 24 saat içinde, duruşma yapmaksızın karara bağlar. Talep, ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım ve bölümle (URL bazlı) sınırlı olarak kurulur; kararın, aynı mahiyetteki yeni yayınlara da uygulanması istenebilir. Karara karşı itiraz yolu açıktır. Başvurunun gücü, dilekçedeki delil düzenine bağlıdır: her içeriğin URL’si, tarihli ekran görüntüsü ve ihlalin hangi hakka yöneldiğinin somut anlatımı şarttır.

İlgili Kanun Metni: 5651 sayılı Kanun m.9
“İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması halinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hakimine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve/veya erişimin engellenmesini de isteyebilir… Hakim, bu madde kapsamında vereceği erişimin engellenmesi kararlarını esas olarak, yalnızca kişilik hakkının ihlalinin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL, vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verir.” Tam metin için mevzuat.gov.tr adresini inceleyebilirsiniz.

5651 m.9/A: Özel Hayatta Acil BTK Yolu

Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için kanun, mahkeme beklemeye tahammülü olmayan bir acil yol öngörür: mağdur, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna doğrudan başvurarak erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir; talep derhal işleme alınır. Ancak bu tedbirin kalıcı hale gelmesi için başvuru sahibinin, talebini 24 saat içinde sulh ceza hakiminin kararına sunması gerekir; hakim 48 saat içinde karar verir, aksi halde tedbir kendiliğinden kalkar. Bu yol; özel görüntülerin izinsiz yayılması gibi dakikaların önem taşıdığı olayların ana güvencesidir.

Unutulma Hakkı ve Arama Sonuçları

İçerik kaldırılsa bile arama motorlarında isimle yapılan aramalarda eski haberlerin ve kopyaların görünmesi mağduriyeti sürdürebilir. 5651 m.9 kapsamında hakimlikten, içeriğin arama motorlarında ad ve soyadla ilişkilendirilmemesi de talep edilebilir; uygulamada unutulma hakkı olarak anılan bu koruma, özellikle güncelliğini yitirmiş ve kişiyi damgalayan içerikler yönünden işletilir. Arama motorlarının kendi kaldırma formları da eş zamanlı kullanılmalıdır. Kişisel verilerin söz konusu olduğu ihlallerde veri ifşası rehberimizde anlattığımız KVKK başvuruları bu tabloyu tamamlar.

Platform İçi Bildirim Mekanizmaları

Sosyal ağların kendi bildirim kanalları; taklit hesap, mahrem görüntü, nefret söylemi ve taciz kategorilerinde çoğu zaman mahkemeden hızlı sonuç üretir. Türkiye temsilcisi bulunan platformlar, m.9 ve 9/A kapsamındaki başvuruları 48 saat içinde yanıtlamakla yükümlüdür. Doğru strateji iki kanalı birlikte işletmektir: platform bildirimi hızı, hakimlik kararı ise bağlayıcılığı ve kopyalara teşmil imkanını sağlar. Bildirimden önce mutlaka delil tespitini tamamlayın; kaldırılan içeriğin delili sonradan üretilemez.

Başvuru Yolları Karşılaştırma Tablosu

Ölçüt Sulh Ceza (m.9) BTK Acil Yol (m.9/A) Platform Bildirimi
Kapsam Kişilik hakkı ihlalleri Özel hayatın gizliliği Topluluk kuralı ihlalleri
Karar süresi En geç 24 saat Derhal tedbir; hakim onayı 48 saat Değişken; kritik içerikte saatler
Bağlayıcılık Yüksek; yaptırımlı Yüksek; süre şartlı Platformun takdirinde
Kopyalara etki Aynı mahiyetteki yayınlara teşmil istenebilir İlgili içerikle sınırlı Eşleştirme sistemleriyle mümkün

Uygulama İlkeleri ve Dikkat Edilecekler

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
  • Önce delil, sonra kaldırma: her içeriğin URL’sini, tarihli ekran görüntüsünü ve gerekiyorsa e-tespitini alın; ceza şikayeti bu delillerle yürüyecektir.
  • Talebi URL bazlı ve eksiksiz kurun; dilekçede yer almayan bağlantılar kararın kapsamı dışında kalır.
  • Kararın “aynı mahiyetteki yayınlara” uygulanmasını mutlaka isteyin; kopyalarla tek tek uğraşmak yerine teşmil mekanizmasını kullanın.
  • İçerik kaldırma, faili cezasız bırakmaz ve bırakmamalıdır; ceza şikayetini eş zamanlı yapın.
  • Tazminat haklarınızı saklı tutun; kaldırma kararı ve ceza dosyası, hukuk davasında güçlü delil oluşturur.

Uygulamadan Örnek Senaryolar

Senaryo 1: İftira İçeren Viral Paylaşım
A hakkında gerçek dışı suçlamalar içeren bir paylaşım binlerce kez yayılır. A; tespit ettiği tüm URL’lerle sulh ceza hakimliğine başvurur, 24 saat içinde kaldırma ve teşmil kararı alır, eş zamanlı olarak iftira suçundan şikayetçi olur. Karar sonrası açılan kopya hesap paylaşımları, teşmil hükmü sayesinde ek başvuruyla hızla kapsam içine alınır.
Senaryo 2: Özel Görüntünün Gece Yarısı Yayılması
B’nin özel görüntüleri gece saatlerinde bir hesaptan yayılmaya başlar. B, sabahı beklemeden m.9/A kapsamında BTK’ya başvurur ve erişim engelleme tedbiri derhal uygulanır; 24 saat içinde talep hakimliğe sunulur ve 48 saat içinde onaylanır. Ceza boyutu, TCK 134/2 kapsamında ayrıca yürütülür.

Başvuru Dilekçesi Örneği

ANTALYA NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİNE

TALEP EDEN: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres]

KONU: 5651 sayılı Kanun m.9 uyarınca içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR: 1- Aşağıda URL adresleri belirtilen içerikler, şahsıma yönelik [hakaret/iftira/izinsiz görüntü/sahte hesap] niteliğinde olup kişilik haklarımı ağır biçimde ihlal etmektedir. 2- İçeriklere ilişkin tarihli ekran görüntüleri ektedir. 3- İhlalin ağırlığı ve yayılma hızı dikkate alınarak içeriklerin çıkarılmasına, erişimin engellenmesine, kararın aynı mahiyetteki yayınlara da uygulanmasına ve içeriklerin arama motorlarında ad ve soyadımla ilişkilendirilmemesine karar verilmesini talep ederim. URL LİSTESİ: [1… 2… 3…]

SONUÇ VE İSTEM: Talebimin kabulü ile yukarıda belirtilen kararların verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih, İmza]

İçerik Kaldırma Başvurularında Avukat Desteği

Hakkınızdaki hukuka aykırı içeriklerin hızla kaldırılması ve ceza sürecinin birlikte yürütülmesi için Antalya merkezli ceza hukuku ekibimizden destek alabilirsiniz.

Ceza Hukuku Avukat DesteğiAntalya Ceza Avukatı

Danışmanlık Ücretlidir. Ücretlendirme, TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal medyadan içerik kaldırma ne kadar sürer?
Sulh ceza hakimliği, 5651 m.9 başvurularını en geç 24 saat içinde karara bağlar; özel hayat ihlallerinde m.9/A yoluyla BTK tedbiri derhal uygulanır.
Mahkemeye gitmeden içerik kaldırtabilir miyim?
Platform bildirim kanalları ve içerik/yer sağlayıcıya uyarı yöntemi mahkemesiz sonuç verebilir; ancak bağlayıcı ve teşmil edilebilir koruma hakimlik kararıyla sağlanır.
Kaldırılan içerik başka hesaptan tekrar paylaşılırsa?
Kararın aynı mahiyetteki yayınlara uygulanması talep edilmişse, yeni kopyalar ek başvuruyla hızla kapsam içine alınır.
İçerik kaldırılınca fail cezasız mı kalır?
Hayır; kaldırma tedbirdir, ceza değildir. Suç oluşturan içeriklerde savcılık şikayeti eş zamanlı yapılmalı, deliller kaldırmadan önce tespit edilmelidir.
Unutulma hakkı nedir?
Güncelliğini yitirmiş ve kişiyi damgalayan içeriklerin, arama motorlarında ad ve soyadla ilişkilendirilmemesinin sağlanmasıdır; m.9 kapsamında hakimlikten talep edilebilir.
Yurt dışı platformlar Türk mahkeme kararına uyar mı?
Türkiye temsilcisi bulunan büyük platformlar kararları uygulamakla yükümlüdür; uygulamamaları halinde kademeli idari yaptırımlar devreye girer.

Avukat’a Sor

İçerik kaldırma, erişim engelleme ve unutulma hakkı konularındaki sorularınız için bize ulaşın; dosyanız hakkında ön değerlendirme yapalım.

Antalya Avukat

Danışmanlık Ücretlidir. Güncel ücretler için TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir