Eziyet Suçu (TCK 96) – 2026

Bu fail ayrımı, uygulamada en sık aile içi şiddet, iş yeri mobbingi, cezaevi/nezarethane koğuş içi ilişkiler ve bakım/gözetim yükümlülüğü altındaki kişilere (çocuk, yaşlı, engelli bakımı) yönelik olaylarda karşımıza çıkar. Bir kamu görevlisi bu tür fiilleri görev sıfatı olmaksızın, örneğin kendi ailesine karşı işlerse, yine eziyet suçundan (kamu görevlisi olması cezayı etkilemeksizin) sorumlu tutulur; işkence suçu gündeme gelmez, çünkü işkencenin oluşması için kamu görevinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması aranır.

Yargıtay’a göre “sistematik olma”, aynı hareketin birebir tekrarlanması demek değildir; mağdura karşı yapılan birden fazla saldırının genel bir tutum çerçevesinde gerçekleştirilen davranışların bir parçası olması ya da önceden kararlaştırılmış, organize ve düzenli bir seyir izlemesi yeterlidir. Hareketler bir bütün hâlinde objektif olarak eziyet teşkil edecek boyuta, yani asgari bir şiddet düzeyine ulaştığında suç tamamlanmış sayılır. Tekil bir yaralama olayı, ne kadar ağır olursa olsun, tek başına TCK m.96’yı oluşturmaz; eylemlerin tekrarlayan, süreklilik arz eden bir hâl alması gerekir.

Bu nitelikli hâlin cezai sonuçları ağırdır: alt sınırın 3 yıla çıkması nedeniyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB, CMK m.231) ve doğrudan cezanın ertelenmesi (TCK m.51) kurumlarının uygulanma imkânı önemli ölçüde daralır; zira bu kurumlar genellikle 2 yıl ve altı hapis cezalarında rahatlıkla uygulanabilir. Somut olayda ceza alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenirse, mahkûmiyet doğrudan infaza konu olabilir. Bu nedenle, eşe karşı eziyet isnadıyla karşılaşan kişiler için ceza bireyselleştirmesi (TCK m.61) aşamasındaki savunma stratejisi kritik önem taşır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’ne göre, kötü muamele suçunun temel özelliği “kötü davranma”dır; mağdurun onur ve şerefiyle bağdaşmayan, çıplak gezdirme, aç bırakma, sürekli alay etme, korkutma gibi eylemleri kapsar. Bu eylemler, sistematiklik ve süreklilik unsuru taşıyıp asgari bir şiddet düzeyine ulaştığında, artık kötü muamele değil eziyet suçu gündeme gelir. Bir başka deyişle kötü muamele, eziyetin “daha hafif” bir görünümü gibi değerlendirilebilir; ikisini ayıran temel ölçüt fiillerin yoğunluğu ve mağdur üzerindeki tahribatın derecesidir.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin bir kararında, babanın 15 yaşındaki çocuğuna yönelik “seni öldüreceğim” tarzı tehditleri ile omzuna vurarak basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralamasının, aslında eziyet değil kötü muamele (TCK 232) ile tehdit (TCK 106) suçlarının ayrı ayrı oluşturduğuna hükmedilmiştir; bu, “her kötü davranış eziyet değildir” ilkesinin somut bir örneğidir. Buna karşılık, işkenceden farklı olarak TCK’da “neticesi sebebiyle ağırlaşmış eziyet” diye bir suç tipi kabul edilmediğinden, eziyet sürecinin bir parçası olarak gerçekleşen ve basit tıbbi müdahale sınırını aşan bir yaralama meydana gelirse, Yargıtay 14. Ceza Dairesi’nin içtihadına göre bu netice, eziyet suçundan ayrı olarak neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m.87) suçunu da oluşturur ve fail bu suçtan ayrıca cezalandırılır.

Dosyaya sunulacak mesajlaşma kayıtlarının hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması önemlidir; başkasının cihazına izinsiz erişilerek elde edilen veriler hukuka aykırı delil sayılabilir. Bu konuda daha fazla bilgi için kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. Kendi cihazındaki kendi yazışmalarını sunmak veya kendisine yönelik bir tehdidi ispat amacıyla yapılan kayıtlar genellikle delil olarak değerlendirilebilir.

Suç ayrıca uzlaştırmaya tabi suçlar arasında da yer almaz; taraflar arasında uzlaştırmacı görevlendirilmez, dosya doğrudan kovuşturma evresine geçer. Dava zamanaşımı süresi ise genel kurallara tabi olup 8 yıldır.