Yargılamanın Yenilenmesi (CMK 311-323) 2026
Yargılamanın Yenilenmesi (İade-i Muhakeme) Nedir?
Kesin hükümle sonuçlanmış bir uyuşmazlık, kural olarak yeniden yargılamaya konu edilemez; bu, hukuki güvenlik ilkesinin bir gereğidir. Ancak kanun, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve hükümlünün mağdur edilmesinin önlenmesi amacıyla, sınırlı sayıda hâlde kesinleşmiş ceza davasının yeniden açılmasına imkân tanır. Bu olağanüstü kanun yoluna “yargılamanın yenilenmesi” veya “iade-i muhakeme” denir ve CMK m.311-323 arasında düzenlenir.
Yargılamanın yenilenmesi, talep üzerine işletilen bir kanun yoludur; mahkeme kendiliğinden harekete geçip kesinleşmiş bir hükmü yeniden inceleyemez. Talep, hükümlü lehine veya aleyhine olabilir; her iki tarafın da (hükümlü, Cumhuriyet savcısı, bazı hâllerde yakınları) başvurma hakkı vardır.
Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri
Hükümlü Lehine Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri (CMK 311)
Kesinleşmiş bir hükümle sonuçlanmış bir dava, hükmü etkileyen bir belgenin sahteliğinin anlaşılması, yemin altında dinlenen tanık veya bilirkişinin kasten veya ihmalen gerçeğe aykırı beyanda bulunması, hükme katılan bir hâkimin görevini yerine getirirken kusur işlemesi, hükmün dayandığı başka bir mahkeme kararının kesin bir hükümle ortadan kalkması, yeni delil veya olayların ortaya çıkması ya da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kesinleşmiş bir kararıyla hak ihlalinin tespit edilmiş olması hâllerinde hükümlü lehine yeniden görülebilir.
Sahte Belge (m.311/1-a)
Duruşmada hükme esas alınan bir belgenin sahteliği sonradan anlaşılırsa yenileme talep edilebilir.
Yalan Tanıklık/Bilirkişilik (m.311/1-b)
Yemin altında dinlenen tanık veya bilirkişinin kasten ya da ihmalen gerçeğe aykırı beyanı hükmü etkilemişse.
Hâkimin Görev Kusuru (m.311/1-c)
Hükme katılan bir hâkimin görevini yaparken kusur işlediği, örneğin görevini kötüye kullandığı anlaşılırsa.
Dayanak Hükmün Ortadan Kalkması (m.311/1-d)
Ceza hükmünün dayandığı bir hukuk mahkemesi kararı sonradan kesin hükümle ortadan kalkarsa.
Yeni Delil veya Olay (m.311/1-e)
Mahkemenin önceki yargılamada bilmediği, değerlendirmediği ve hükmü değiştirebilecek nitelikte yeni delil/olay çıkarsa.
AİHM İhlal Kararı (m.311/1-f)
Hükmün AİHS ihlali suretiyle verildiği, AİHM’in kesinleşmiş kararıyla tespit edilmişse.
Sanık veya Hükümlü Aleyhine Yenileme Sebepleri (CMK 314)
Kesinleşmiş bir hüküm, istisnai olarak sanık veya hükümlü aleyhine de yeniden görülebilir. Bu hâller: duruşmada sanık lehine ileri sürülen bir belgenin sahte olduğunun anlaşılması, hükme katılan bir hâkimin sanık lehine görev kusuru işlemesi ve beraat eden sanığın, beraatinden sonra hâkim önünde güvenilir nitelikte suçu ikrar etmesidir. Sanığın basın veya sosyal medyada yaptığı bir ikrar bu kapsamda değerlendirilmez; ikrarın mutlaka hâkim huzurunda yapılmış olması gerekir.
Ceza Davasında Yeni Delil Sunulması Ne Anlama Gelir?
Ceza davası yeni delil sunulması kavramı, uygulamada en çok tartışılan yenileme sebebidir. Yargıtay içtihatlarına göre bir delil veya olayın “yeni” sayılabilmesi için, kesinleşmiş hükmün verildiği sırada mahkemenin bilgisine sunulmamış veya mahkeme tarafından değerlendirilmemiş olması yeterlidir; hükümlünün bu olayı önceden bilip bilmemesi önemli değildir. Delilin, olayın kesin hükümden sonra ortaya çıkmış olması da şart değildir.
Yeni delil veya olayın yenileme sebebi sayılabilmesi için ayrıca “önemli” olması gerekir: tek başına veya önceki delillerle birlikte değerlendirildiğinde, sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı gerektirecek nitelikte olmalıdır. Örneğin ilk yargılamadaki verilerle sınırlı kalıp yalnızca farklı bir yoruma varan yeni bir bilirkişi raporu, bu ciddiyet eşiğini karşılamadığından yeni delil sayılmaz.
Yargılamanın Yenilenmesi İnfazı Durdurur mu?
Yargılamanın yenilenmesi infazı durdurur mu sorusunun cevabı nettir: hayır, kendiliğinden durdurmaz. Kesinleşmiş bir ceza mahkemesi kararı kural olarak infaz edilmeye devam eder; yenileme talebinde bulunulmuş olması otomatik olarak infazın ertelenmesi anlamına gelmez. Ancak talebi inceleyen mahkeme, olayın özelliklerine göre infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına ayrıca karar verebilir. Bu nedenle cezaevinde bulunan bir hükümlü, yenileme talebiyle birlikte ayrıca infazın durdurulmasını da talep etmelidir.
Yargılamanın Yenilenmesinin Mümkün Olmadığı Hâller (CMK 315)
Bazı durumlarda yenileme talebinde bulunulamaz. Hükümlünün mahkûm olduğu kanun maddesinin alt ve üst sınırları arasında yalnızca cezanın miktarının değiştirilmesi amacıyla yargılamanın yenilenmesine başvurulamaz. Buna karşılık, hükümlünün mahkûm olduğu suçun vasfının (niteliğinin) değişmesini sağlamak amacıyla yenileme talep edilebilir. Ayrıca mahkûmiyet hükmündeki bir hatanın, yargılama dışında başka bir yolla giderilmesi mümkünse bu kanun yoluna başvurulamaz.
Avukata Sor
Kesinleşmiş bir ceza kararınız için yargılamanın yenilenmesi şartlarının bulunup bulunmadığını birlikte değerlendirelim.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
Yargılamanın Yenilenmesi Dilekçesi
Yargılamanın Yenilenmesi Dilekçesi Örneği
Yargılamanın yenilenmesi dilekçesi örneği hazırlanırken dilekçenin, dayanılan kanuni sebebi ve bu sebebi doğrulayan delilleri açıkça içermesi zorunludur (CMK m.317). Şekil şartının yerine getirilmesi tek başına yeterli değildir; ileri sürülen delil ve olayların gerçekten yeni ve ciddi nitelikte olması gerekir.
[Hükmü Veren] … AĞIR CEZA MAHKEMESİ’NE
DOSYA ESAS/KARAR NO: ……/…. Esas, ……/…. Karar
YARGILAMANIN YENİLENMESİNİ TALEP EDEN (Hükümlü): [Ad Soyad, TC Kimlik No, Adres]
KONU: CMK m.311/1-e uyarınca yeni delil sebebiyle yargılamanın yenilenmesi talebimden ibarettir.
AÇIKLAMALAR: Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ve kesinleşen kararda, [yeni delilin/olayın ne olduğu ve neden önceki yargılamada değerlendirilmediği kısaca açıklanır] hususu mahkemenizce değerlendirilmemiştir. Bu yeni delil, tek başına/mevcut delillerle birlikte değerlendirildiğinde [beraatimi / daha hafif bir cezayı] gerektirir niteliktedir.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle CMK m.311 ve devamı maddeleri uyarınca yargılamanın yenilenmesine, gerekirse infazın durdurulmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
[Tarih] [Ad Soyad / İmza]
Bu taslak genel bir çerçevedir; somut olayın delil durumuna göre mutlaka bir ceza avukatı tarafından uyarlanmalıdır. Zira yenileme talebinin, yeni delilin “ciddiyet eşiğini” karşılamadığı gerekçesiyle dosya üzerinden reddedilme riski yüksektir.
CMK 318 Yargılamanın Yenilenmesi Usulü
Cmk 318 yargılamanın yenilenmesi usulü kapsamında, talebi değerlendirecek mahkeme heyetinin önceki yargılamaya katılmamış hâkim veya hâkimlerden oluşması zorunludur. Önceki yargılamada görev alan hâkimler aynı mahkemede görev yapmaya devam ediyorsa, başka bir mahkemeden hâkim görevlendirilir ya da ayrı bir heyet oluşturulur. Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığına dair ilk karar, duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden incelenerek verilir.
| Aşama | İçerik |
|---|---|
| 1. Dilekçe | Kesinleşmiş hükmü veren mahkemeye, sebep ve delillerle birlikte sunulur |
| 2. Ön İnceleme | Farklı hâkim heyeti, dosya üzerinden kabule değerlik incelemesi yapar |
| 3. Kabul/Red Kararı | Temelsizse dosya üzerinden reddedilir; aksi hâlde duruşma açılır |
| 4. İtiraz | Karara karşı 2 hafta içinde itiraz kanun yoluna başvurulabilir |
| 5. Delil Toplama | Naip hâkim veya istinabe yoluyla, soruşturma hükümlerine göre yapılır |
| 6. Nihai Hüküm | Önceki hüküm onaylanır veya iptal edilerek yeniden hüküm kurulur |
AYM İhlal Kararı Sonrası Yargılamanın Yenilenmesi
AYM ihlal kararı sonrası yargılamanın yenilenmesi, AİHM kararlarına dayanan yenilemeden farklı bir hukuki temele dayanır. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru üzerine bir mahkeme kararından kaynaklanan hak ihlalini tespit ederse, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, mümkünse dosya üzerinden, gerekli görürse duruşma açarak, ihlali ve sonuçlarını giderecek şekilde karar verir.
AİHM kararına dayanan yenilemede kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıllık kesin süre uygulanırken, Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararı sonrası süreç doğrudan dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesiyle işler; bu iki hukuki yol karıştırılmamalıdır.
Somut Senaryolar: Yenileme Talebi Kabul Edilir mi?
Emsal Yargıtay Kararları
Bir olay ya da delilin “yeni” sayılabilmesi için, hükmü veren mahkemenin bilgisine sunulmamış veya mahkemece değerlendirilmemiş olması yeterlidir; hükümlünün bunu önceden bilip bilmediği önemli değildir. Ancak bu yenilik aynı zamanda önemli olmalı, tek başına veya diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde beraati veya daha hafif cezayı gerektirecek ciddiyette bulunmalıdır.
AİHM kararına dayanan yenileme için dört şart birlikte aranır: hükmün AİHS ihlali suretiyle verilmiş olması, bu aykırılığın AİHM’in kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde başvurulmuş olması ve kararın kanunda belirtilen tarihten sonra verilmiş olması.
Yeni bilirkişi raporunun yeni delil sayılabilmesi için yeni bilimsel bilgilerin ortaya çıkmış olması gerekir. İlk yargılamadaki mevcut bilgi ve belgeler esas alınarak yalnızca farklı bir sonuca varan yeni bir bilirkişi raporu, yeni delil olarak kabul edilemez.
Yargılamanın yenilenmesi, önceki yargılama faaliyetinden tamamen bağımsız yeni bir dava değildir; yalnızca talepte ileri sürülen yeni delil veya olgular çerçevesinde bir inceleme yapılır. Bu nedenle yenileme sonucunda verilen karar da önceki hükmü denetleyen üst dereceli mahkeme tarafından incelenir.
Antalya Ceza Avukatı
Kesinleşmiş bir ceza hükmünüz için yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluşup oluşmadığını birlikte değerlendirelim.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
Sık Sorulan Sorular
Yargılamanın yenilenmesi için bir süre sınırı var mıdır?
Ceza kesinleştikten sonra ortaya çıkan yeni bir tanık ifadesi davayı yeniden açtırır mı?
Yargılamanın yenilenmesi dilekçesi nereye, hangi mahkemeye verilir?
Yargılamanın yenilenmesi istenir istenmez cezaevindeki kişi hemen tahliye edilir mi?
Ceza tamamen infaz edildikten (hapis yattıktan) sonra da bu dava açılabilir mi?
Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verince ceza davası otomatik olarak yeniden açılır mı?
Yargılamanın yenilenmesi dilekçesi reddedilirse itiraz hakkı var mıdır?
Avukata Sor – Antalya Ceza Avukatı
Yargılamanın yenilenmesi talebiniz veya reddedilen bir yenileme başvurusu hakkında Antalya ceza avukatıyla görüşün.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
