İstinaf Başvurusu ve Dilekçesi – CMK 272 Süre ve Örnek 2026
İstinaf başvurusu; ilk derece mahkemelerinin verdiği kararların hatalı veya haksız olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) tarafından yeniden incelenmesi için yapılan yasal yoldur. Ceza davalarında istinaf süresi kararın tebliğinden itibaren 15 gün, hukuk davalarında 2 haftadır. İstinaf dilekçesi, BAM’a değil kararı veren mahkemeye verilir. Dilekçede zorunlu bilgilerin eksik olması iade nedenidir.
İstinaf Başvurusu Nedir? Hukuki Temeli
İstinaf; ilk derece mahkemelerinin (asliye hukuk, asliye ceza, ağır ceza, aile mahkemesi vb.) verdiği kararların hem hukuka uygunluk hem de maddi vakıa bakımından bir üst mahkeme tarafından denetlenmesini sağlayan kanun yolu sistemidir. Türkiye’de istinaf mahkemeleri, “Bölge Adliye Mahkemesi” (BAM) adıyla 2016 yılında fiilen faaliyete geçmiştir.
İstinaf; Yargıtay’a götürülen temyizden farklı olarak hem hukuki denetim hem de maddi vakıa denetimi sağlar. BAM, eksik görülen hususları tamamlayarak ya da yeniden yargılama yaparak sonuca gidebilir. Bu nedenle istinaf, temyize kıyasla çok daha geniş yetkili bir denetim merciidir.
Başvuru Süresi ve Sürenin Hesabı
Ceza Davalarında İstinaf Süresi (CMK m.273)
Ceza davalarında istinaf başvurusu için yasal süre 15 gündür. Bu süre iki farklı tarihten başlayabilir:
Yüze Okuma Hâlinde
Karar, sanığın yüzüne okunmuşsa süre yüze okuma tarihinden başlar. Sanık duruşmada hazır bulunuyor ve karar tefhim edildiyse tebliğ beklenmez; süre o gün işlemeye başlar.
Tebliğ Hâlinde
Sanık duruşmada yoksa karar tebliğ edilir ve süre tebliğ tarihinden başlar. Tebligatın usulsüz olması süreyi başlatmaz; bu hâlde dilekçe her zaman verilebilir.
Cumhuriyet Savcısı
Savcı hem sanık hem de mağdur lehine istinaf yapabilir. Savcının kararı öğrendiği tarih esas alınır; genel kural kararın açıklandığı tarihtir.
Hukuk Davalarında İstinaf Süresi (HMK m.345)
Hukuk davalarında istinaf süresi 2 haftadır (14 takvim günü). Süre, kararın taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği tarihten başlar. Her iki taraf da bu süre içinde istinaf yoluna başvurabilir.
Kritik Uyarı: İstinaf başvurusu için öngörülen süreler hak düşürücü süredir; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir ve bir daha istinaf yoluna başvurulamaz. Sürenin kaçırılmasının tek istisnası, tebligatın usulsüz yapılması hâlidir.
İstinaf Başvuru Süreci: Adım Adım
İstinaf Başvuru Süreci: Adım Adım
İstinaf başvurusunda adım adım süreç, tüm aşamalarını kapsamaktadır.
Dilekçede Bulunması Gereken Zorunlu Bilgiler
CMK m.273/3 ile HMK m.342 kapsamında istinaf dilekçesinde aşağıdaki unsurların zorunlu olarak yer alması gerekir. Eksiklik dilekçenin iadesine ve süre kaybına yol açabilir.
Taraflar
Başvuran ve karşı tarafın adı, soyadı, T.C. kimlik numaraları ve adresleri. Dilekçe kimin adına yapılıyorsa o kişinin tam kimliği yer almalıdır.
Vekil Bilgileri
Varsa avukatın adı, soyadı, baro sicil numarası ve adresi. Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda vekaletname dilekçe ekinde sunulur.
Karar Bilgileri
Kararı veren mahkemenin adı, kararın esas numarası ve karar numarası, karar tarihi. Bu bilgiler eksik olursa dosya eşleştirmesi yapılamaz.
İtiraz Nedenleri
Kararın neden bozulmasını (kaldırılmasını) istediğinizi gösteren hukuki gerekçeler. Usul hataları ve maddi hukuk hataları ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Talep Sonucu
Açıkça talep ettiğiniz sonuç: “Kararın kaldırılarak davanın kabulüne / reddine” veya “yeniden yargılama yapılarak…” gibi net bir talep cümlesi.
İmza
Dilekçenin altında başvuranın veya vekilinin ıslak ya da e-imzası. İmzasız dilekçe geçersizdir ve işleme konulmaz.
Avukata Sor
İstinaf dilekçenizin hazırlanması, süre hesabı veya BAM sürecinin yönetimi için uzman görüş alın.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
Ceza Davası İstinaf Dilekçesi Örneği (CMK m.272-285)
Aşağıdaki dilekçe, Antalya’daki ceza mahkemesi kararlarına karşı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmek üzere düzenlenmiş genel bir şablondur. Her dava özgün olduğundan dilekçenin somut olayınıza göre uyarlanması zorunludur.
Gönderilmek Üzere
[KARARARI VEREN] ANTALYA … AĞIR CEZA MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE
KARAR NO : [Karar Numarasını Yazın]
VEKİLİ : [Varsa Avukatınızın Adı Soyadı, Baro Sicil No]
KARŞI TARAF : [Karşı Taraf Adı Soyadları], Adres: [Karşı Taraf Adresi]
2. [Hatalı değerlendirilen delilleri ve tanık beyanlarını açıklayın.]
3. [Davanın esasına ilişkin hukuka aykırı hususları belirtin.]
İmza
İstinaf Dilekçesi Örneği
Hukuk Davası İstinaf Dilekçesi Örneği (HMK m.341-360)
Hukuk davalarında istinaf dilekçesi hem kararı veren mahkemeye hem de BAM’ın hukuk dairesine hitaben yazılmaktadır. Aşağıdaki şablon; aile, iş, borçlar ve ticaret hukuku davalarında genel rehber niteliğindedir.
Gönderilmek Üzere
[KARARI VEREN] ANTALYA … ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
KARAR NO : [Karar Numarasını Yazın]
VEKİLİ : [Varsa Avukatınızın Adı]
KARŞI TARAF : [Karşı Taraf Adı Soyadları], Adres: [Karşı Taraf Adresi]
2. [Maddi vakıaya ilişkin yanlış tespitleri belirtin.]
3. [Hukuki nitelendirme hatalarını gerekçeyle yazın.]
İmza
Önemli Uyarı: Dilekçe şablonları genel bir yol gösterici niteliğindedir. Her hukuki uyuşmazlık kendine özgü delillere ve yasal süreçlere sahiptir. Hak kaybı yaşamamak için somut olayınıza uygun, gerekçeli ve hukuki dayanaklara dayanan bir dilekçe hazırlanması büyük önem taşır. Dilekçenizi hukuken etkili kılmak için bir avukat desteği almanızı öneririz.
BAM’ın Verebileceği Kararlar
Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf incelemesi sonucunda beş farklı karar verebilir. Bu kararlar; CMK m.280 (ceza) ve HMK m.353 (hukuk) kapsamında düzenlenmiştir.
| Karar Türü | Açıklama | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Esastan Red | İstinaf talebinin yerinde olmadığına karar verilir; ilk derece kararı yerinde bulunur ve onanır | CMK m.280/1-a, HMK m.353/1-b |
| Usulden Red | Başvuru süre, ehliyet veya diğer usul koşulları bakımından kabul edilemez bulunur | CMK m.279, HMK m.352 |
| Kaldırma ve Yeniden Yargılama | İlk derece kararı kaldırılır; dosya yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine gönderilir (ceza davalarında) | CMK m.280/1-b |
| Düzelterek Onama | Kararın esası doğru bulunur; yalnızca açık hatalar düzeltilerek onanır | CMK m.280/1-c, HMK m.353/1-b-3 |
| Bozma (Hukuk) | Hukuk davalarında BAM, kararı bozarak davayı kendisi sonuçlandırır; ilk dereceye gönderilmez | HMK m.353/1-b-2 |
İstinaf İncelemesinin Sınırları
BAM, istinaf başvurusunu incelerken belirli sınırlar içinde hareket etmek zorundadır. Bu sınırlar hem tarafların haklarını hem de yargılama ekonomisini güvence altına alır.
Aleyhte Bozma Yasağı (CMK m.283)
Sanık aleyhine istinaf başvurusu yapılmadığı hâllerde, BAM sanığın aleyhine bozma kararı veremez. Yalnızca sanık istinaf yoluna gitmişse BAM sanığı daha ağır bir cezayla cezalandıramaz.
Talep Sınırlılığı
BAM, kural olarak başvuran tarafın talep ettiği hususlar ve ileri sürdüğü gerekçelerle sınırlı inceleme yapar; başvurulmayan kısımları inceleyemez.
Kamu Düzeni İstisnası
Kamu düzenine aykırılık hâllerinde BAM, tarafların talep etmediği konularda dahi re’sen inceleme ve karar verme yetkisine sahiptir.
Yeni Delil
Ceza davalarında BAM, ilk derece mahkemesinde sunulmayan yeni delilleri bazı istisnai hâllerde inceleyebilir. Hukuk davalarında ise yeni delil sunulması kural olarak kabul edilmez.
Antalya Ceza Avukatı
İstinaf dilekçesi hazırlanması, süre hesabı, BAM sürecinin yönetimi veya temyiz başvurusu için Antalya’da uzman ceza avukatından destek alın.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
Emsal Yargıtay ve BAM Kararları
İstinaf Süresinin Başlangıcı
Tebligatın Usulsüzlüğü Hâlinde İstinaf Süresinin Başlamayacağı
İstinaf başvuru süresinin başlayabilmesi için kararın ilgili kişiye usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi zorunludur. Tebligatın usulsüz yapılması hâlinde istinaf süresi başlamaz; kişi sonradan öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük süre içinde başvuruda bulunabilir. Usulsüz tebligatın varlığı başvurucunun ispat yükümlülüğündedir.
Aleyhte Bozma Yasağı — CMK m.283
Yalnızca Sanığın İstinaf Başvurduğu Davada Ceza Artırılamaz
CMK m.283 kapsamında, sanık aleyhine istinaf başvurusu bulunmadığı hâllerde BAM sanığın cezasını artıramaz veya daha ağır bir karar veremez. Yalnızca sanığın başvurduğu istinaf incelemesinde aleyhte bozma yasağı kesin biçimde uygulanmakta; aksi hâl yargılamanın iadesi nedeni oluşturmaktadır.
İstinaf Dilekçesinin İadesi
Gerekçesiz Dilekçenin İadesi ve Ek Süre Hakkı
CMK m.273/3 uyarınca istinaf başvurusu süresinde yapılmış ancak gerekçe içermiyorsa, BAM başvurucuya ek süre tanıyarak gerekçeli dilekçesini sunmasını isteyebilir. Bu ek süre içinde gerekçe sunulursa başvuru kabul edilmelidir. Ek süre tanınmaksızın doğrudan usulden red kararı verilmesi bozma nedenidir.
Sık Sorulan Sorular
İstinaf başvurusu nedir?
İstinaf başvuru süresi kaç gün?
İstinaf dilekçesi nereye verilir?
İstinaf dilekçesinde hangi bilgiler zorunludur?
İstinaf mahkemesi (BAM) ne tür kararlar verebilir?
Ceza davası istinaf başvurusunda harç ödenecek mi?
İstinaf başvurusu ile temyiz arasındaki fark nedir?
Avukata Sor — Antalya Ceza Avukatı
İstinaf dilekçesi hazırlanması, süre kaybı riski, BAM süreci veya temyiz başvurusu için Antalya ceza avukatıyla görüşün.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
