Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtirazı (CMK 308/A) – 2026
CMK 308/A Nedir? Genel Çerçeve ve Tarihçe
CMK m.308/A, 20.07.2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanun’un 23. maddesiyle CMK’ya eklenmiştir. Bu düzenlemeyle, 2016 yılında faaliyete geçen bölge adliye mahkemelerinin (istinaf) ceza dairelerinin kesinleşmiş kararlarındaki olası hataların giderilmesi amacıyla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisine (CMK m.308) benzer bir mekanizma, BAM Cumhuriyet başsavcılıkları için de öngörülmüştür.
Madde, kısa sürede iki önemli değişikliğe uğramıştır: 2019 yılında 7188 sayılı Kanun ile itirazı inceleyecek üst mercii olarak “ceza daireleri başkanlar kurulu” ihdas edilmiş; 2023 yılında ise 7445 sayılı Kanun ile, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına uyum sağlamak amacıyla sanık aleyhine itirazlarda tebliğ ve savunma hakkı güvenceleri eklenmiştir.
CMK 308/A Şartları (Güncel Madde Metni)
Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı, re’sen veya istem üzerine, kararın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde kararı veren daireye itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. Sanık aleyhine itiraz edilebilmesi için kararı etkileyecek nitelikte esaslı bir hatanın bulunması zorunlu olup, bu itiraz sanık veya müdafiine daire tarafından tebliğ olunur. Tebligat, ilgililerin dava dosyasından belirlenen son adreslerine yapılmasıyla geçerli olur. İlgililer, tebliğden itibaren iki hafta içinde yazılı olarak cevap verebilir. Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı itirazı incelemek üzere ceza daireleri başkanlar kuruluna gönderir.
Konu Bakımından Şart
Yalnızca BAM ceza dairelerinin kesin nitelikteki (istinaf sonrası temyize kapalı) kararlarına karşı kullanılabilir.
Yetki Şartı
Yalnızca ilgili BAM Cumhuriyet başsavcılığına aittir; taraflar bu yönde talepte bulunabilir ama bizzat itiraz edemez.
Süre Şartı
1 ay; sanık lehine itirazda süre şartı yoktur.
Aleyhe İtirazda Esaslı Hata Şartı
Kararı etkileyecek nitelikte, ciddi ve sonuca etkili bir hukuka aykırılık gerekir; salt eleştiri niteliğindeki hususlar yeterli değildir.
CMK 308/A Süresi
CMK 308/A süresi, kararın BAM Cumhuriyet başsavcılığına verildiği tarihten itibaren 1 aydır (30 gün). Bu süre sanık aleyhine yapılacak itirazlar bakımından hak düşürücüdür. Sanık lehine yapılan itirazlarda ise kanun herhangi bir süre sınırı öngörmemiştir; bu nedenle sanık lehine bir hukuka aykırılık iddiasıyla itiraz her zaman yapılabilir.
Uygulamada CMK m.308 (Yargıtay) bakımından geliştirilen süre denetimi ilkeleri, m.308/A bakımından da kıyasen esas alınır: sürenin başlangıcı kararın ilgili başsavcılığa “tevdi” edildiği (fiilen ulaştığı) tarihtir ve birkaç günlük bir gecikme dahi sanık aleyhine itirazın süre yönünden reddine yol açabilir.
CMK 308/A İtiraz Dilekçesi Nereye Verilir?
CMK 308/A itiraz dilekçesi nereye verilir sorusunun cevabı, CMK m.308’deki Yargıtay sürecinden farklıdır. İtiraz, doğrudan bir üst kurula değil, kararı veren bölge adliye mahkemesi ceza dairesine yapılır. Bu daire itirazı ilk elden inceler; yerinde görürse kendi kararını düzeltir, görmezse dosyayı itirazı incelemek üzere ceza daireleri başkanlar kuruluna gönderir.
[İLGİLİ] BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA
İLGİLİ DAİRE VE KARAR: [.]. Bölge Adliye Mahkemesi [.]. Ceza Dairesi’nin [tarih], [esas no] – [karar no] sayılı kesin nitelikteki kararı
TALEPTE BULUNAN: [Ad Soyad / Müdafii, TC Kimlik No, Adres]
KONU: Yukarıda belirtilen kesin nitelikteki karara karşı, CMK m.308/A uyarınca itiraz kanun yoluna başvurulması talebimden ibarettir.
AÇIKLAMALAR: Anılan kararda, [somut hukuka aykırılık; örneğin: hükme esas alınan delilin usulüne uygun toplanmaması, savunma hakkının kısıtlanması, ilgili kanun maddesinin hatalı uygulanması] hususu bulunmaktadır. Bu hukuka aykırılık, kararın sonucunu doğrudan etkileyecek nitelikte ve esaslıdır.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, CMK m.308/A uyarınca ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından re’sen itiraz kanun yoluna başvurularak, kararın ilgili ceza dairesince yeniden değerlendirilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
[Tarih] [Ad Soyad / İmza]
Bu taslak genel bir çerçevedir; somut hukuka aykırılığın “esaslı” niteliğini açıkça ortaya koyacak şekilde bir ceza avukatı tarafından uyarlanması önerilir; zira başsavcılık bu tür talepleri hukuka aykırılığın ciddiyeti ölçütüne göre değerlendirir.
Avukata Sor
Bölge adliye mahkemesi kararınız için CMK 308/A itirazının mümkün olup olmadığını ve dilekçenizi birlikte değerlendirelim.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
CMK 308/A Anayasa Mahkemesi İptal Kararı
CMK 308/A Anayasa Mahkemesi İptal Kararı
CMK 308/A Anayasa Mahkemesi ile ilişkisi, bu kurumun yakın tarihli en önemli gelişmesidir. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi, davaya bakmakta olduğu bir dosyada, CMK m.308/A’nın Anayasa’nın 2, 10, 13 ve 16. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne somut norm denetimi yoluyla başvurmuştur.
Anayasa Mahkemesi, 26.01.2022 tarihli, 2021/48 E. ve 2022/7 K. sayılı kararıyla oybirliğiyle, CMK m.308/A’nın (o zamanki) ilk cümlesini iptal etmiştir. İptalin gerekçesi, maddenin o hâliyle sanık aleyhine yapılan itirazlarda sanığa veya müdafiine tebliğ yapılmasını ve savunma yapma imkânı tanınmasını öngörmemesiydi; bu eksiklik, adil yargılanma hakkı ve savunma hakkı güvenceleriyle bağdaşmadığı için Anayasa’ya aykırı bulunmuştur. Mahkeme yalnızca ilk cümleyi iptal etmiş, maddenin tümünün iptali talebini kabul etmemiştir. İptal kararı, Resmî Gazete’de yayımlanmasından bir yıl sonra, 14.01.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
7445 Sayılı Kanun ile Yapılan Uyum Değişikliği
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihten önce, kanun koyucu 28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun’un 22. maddesi ile CMK m.308/A’yı yeniden düzenlemiştir. Bu değişiklikle madde metnine şu iki önemli güvence eklenmiştir:
Esaslı Hata Şartı
Sanık aleyhine itiraz edilebilmesi için, kararı etkileyecek nitelikte esaslı bir hatanın bulunması artık açıkça aranmaktadır.
Tebliğ Zorunluluğu
Sanık aleyhine yapılan itiraz, daire tarafından sanığa veya müdafiine tebliğ edilir; tebligat, dosyadaki son bilinen adrese yapılır.
2 Haftalık Cevap Hakkı
İlgililer, tebliğden itibaren 2 hafta içinde yazılı olarak cevap sunabilir.
Bu değişiklik, Anayasa Mahkemesi kararıyla ortaya çıkan güvence boşluğunu kapatmış ve CMK m.308/A’yı, CMK m.308/A’nın “esin kaynağı” olan CMK m.308’e kıyasla dahi daha güçlü bir savunma güvencesine (tebliğ + yazılı cevap hakkı) kavuşturmuştur; zira CMK m.308’de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazında böyle bir tebliğ zorunluluğu bulunmamaktadır.
Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu İncelemesi
2019 yılında 7188 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik öncesinde, itirazı yerinde görmeyen BAM ceza dairesinin kararı kesindi ve başka bir merciin denetimine tâbi değildi. 7188 sayılı Kanun, bu yapıyı CMK m.308’deki Ceza Genel Kurulu modeline benzeterek değiştirmiş; daire itirazı yerinde görmezse dosyanın ceza daireleri başkanlar kuruluna gönderilmesini öngörmüştür.
Kurula gönderilen itiraz hakkında, kararına itiraz edilen dairenin başkanı veya görevlendireceği üye tarafından bir rapor hazırlanır. Dörtten fazla ceza dairesi bulunan bölge adliye mahkemelerinde, bu inceleme Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenen dört üyeden oluşan başkanlar kurulu tarafından yapılır. Kurulun verdiği kararlar kesindir; bu kararlara karşı başka bir kanun yoluna gidilemez.
CMK 308/A İnfazı Durdurur mu?
CMK 308/A infazı durdurur mu sorusunun cevabı açıktır: hayır, kendiliğinden durdurmaz. Madde metninde itirazın kararın infazını otomatik olarak durduracağına dair bir hüküm yoktur. BAM Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yoluna başvurmuş olması, ilgili kararın infazını tek başına ertelemez.
İnfazın durdurulmasını isteyen kişinin, itirazla birlikte veya ayrıca, ilk kararı veren mahkemeden açıkça infazın durdurulmasını talep etmesi gerekir. Bu talep somut gerekçelerle (örneğin telafisi güç zararların doğacağı) desteklenmelidir; aksi hâlde infaz süreci itiraz incelemesi boyunca da devam edebilir.
CMK 308 Karar Düzeltme ile İtiraz Arasındaki İlişki
CMK 308 karar düzeltme araması, sıklıkla mülga 1412 sayılı CMUK döneminden kalan bir alışkanlığa işaret eder. 5271 sayılı CMK’da, eski CMUK’taki gibi ayrı ve bağımsız bir “karar düzeltme” kurumu artık bulunmamaktadır. Bunun yerine, CMK m.308 ve m.308/A’daki itiraz mekanizmasının bir aşaması olarak, itirazı ilk elden inceleyen ceza dairesi, itirazı yerinde bulursa kendi kararını düzeltebilir.
Bu “düzeltme” adımı, ayrı bir kanun yolu değil, itiraz sürecinin doğal bir sonucudur: daire itirazı haklı bulursa kararını kendisi düzeltir ve dosya üst kurula gitmez; itirazı haklı bulmazsa dosya (CMK m.308’de Ceza Genel Kuruluna, m.308/A’da ceza daireleri başkanlar kuruluna) gönderilir.
CMK 308 ile 308/A Karşılaştırması
| Kriter | CMK m.308 (Yargıtay) | CMK m.308/A (BAM) |
|---|---|---|
| Yetkili Makam | Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı | İlgili BAM Cumhuriyet Başsavcılığı |
| Süre | 30 gün (1 ay) | 1 ay (30 gün) |
| Sanık Lehine Süre | Aranmaz | Aranmaz |
| Sanık Aleyhine Ek Şart | Yok (yalnızca hukuka aykırılık yeterli) | Esaslı hata + tebliğ + 2 hafta cevap hakkı |
| Üst İnceleme Mercii | Yargıtay Ceza Genel Kurulu | Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu |
| Üst Kurul Kararı | Kesin, uyulması zorunlu | Kesin |
Somut Senaryolar
CMK 308/A Emsal Kararlar
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi’nin somut norm denetimi başvurusu üzerine, Anayasa Mahkemesi, CMK m.308/A’nın ilk cümlesini, sanık aleyhine yapılan itirazlarda sanığa veya müdafiine tebliğ ve savunma imkânı öngörmediği gerekçesiyle oybirliğiyle iptal etmiştir. İptal kararı 14.01.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına uyum sağlamak amacıyla, kanun koyucu CMK m.308/A’ya “sanık aleyhine itiraz edilebilmesi için kararı etkileyecek nitelikte esaslı bir hatanın bulunması zorunlu olup, bu itiraz sanık veya müdafiine daire tarafından tebliğ olunur” hükmünü eklemiştir.
Antalya Ceza Avukatı
Bölge adliye mahkemesi kararınıza karşı BAM Başsavcılığı itirazı süreciniz veya savunma haklarınızın korunup korunmadığını birlikte değerlendirelim.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
Sık Sorulan Sorular
CMK 308/A şartları nelerdir?
CMK 308/A süresi ne kadardır?
CMK 308/A itiraz dilekçesi nereye verilir?
CMK 308/A ile ilgili Anayasa Mahkemesi kararı var mıdır?
CMK 308/A infazı durdurur mu?
CMK 308 karar düzeltme ile CMK 308/A itirazı aynı şey midir?
Avukata Sor – Antalya Ceza Avukatı
CMK 308/A itirazı, süresi ve dilekçe süreciniz hakkında Antalya ceza avukatıyla görüşün.
Danışmanlık ücretlidir. TBB 2025-2026 Asgari Ücret Tarifesi
