Hakaret Suçu

Günümüzün sosyal ilişkilerinde bazı şahıslar yaşadıkları sorunlarda her zaman barışçıl çözüm yollarına başvurmamaktadır.

Bunun sonucunda da söz konusu şahıslar hukuka aykırı davranışlarda bulunarak diğer kişilerin onur, şeref ve saygınlıklarını ihlal etmektedirler. Hukukumuz bu ihlalin yaptırımlarını TCK’da Şerefe Karşı Suçlar başlığı altında madde 125 vd.’da düzenlenmiştir. Biz bu yazımızda Hakaret Suçunun basit halini anlatacağız.

Hakaret Suçu Nedir ?

TCK Madde 125/f.1-2’de “ (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden (...) veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.Hükmünde hakaret suçunun basit haline yer verilmiştir.

Hakaret Suçu Nasıl Oluşur, Unsurları Nelerdir?

Hakaret suçu iki şekilde gerçekleşebilmektedir:

1) Belli somut bir durum ve olgunun isnat edilmesi suretiyle kişinin şeref ve saygınlığının zedelenmesi; Burada önemli nokta isnat edilen şeyin “somut” olmasıdır. İsnat olunan fiil veya olgunun “somut” sayılabilmesi için; şahsa, konuya, yere, zamana ve şekle dair bir takım tamamlayıcı unsurların gösterilmiş olması gerekir fakat tüm bunların isnat içeriğinde bulunması gerekmez, somutlaştıracak nitelikte olması yeterlidir. Örneğin; “hırsız, sen kardeşinin kasasından paralarını çaldın” denilmesi suretiyle hakaret bu kapsamdadır. Kişiye isnat olunan somut fiilin gerçek olup olmamasının, hakaret suçunun oluşması bakımından bir önemi yoktur. Ancak, iddia olunan hususun gerçek olduğunun ispat edildiği durumlarda, fail cezalandırılmayacaktır.

2)Sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığının zedelenmesi; Sövmek, kişiyi herhangi bir olayla irtibatlandırmaksızın, o kimsenin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek ifadelerle kişinin manevi varlığına saldırmak olarak tanımlanmaktadır. Örneğin, bir kimseye “serseri”, “alçak”, “hayvan”,“hırsız”, “rüşvetçi”, “sahtekâr”, “fahişe” gibi yakıştırmalarda bulunulması hâlinde de hakaret suçu oluşmaktadır. Buna ek olarak kişinin bedeni aksaklığını hedef alarak ya da bir hastalıktan bahsederek “topal, kör, frengili, psikopat” tarzında ifadelerle kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırılması durumunda da hakaret suçu oluşmaktadır.

Hakaret suçunun işlenebilmesi için, genel kast yeterli olup, failin bu suçu işlemedeki saikinin önemi bulunmamaktadır. Ayrıca gerek sövme, gerekse somut fiil isnadı biçiminde gerçekleşmiş olsun; fiil, mağduru tahkir edici, şeref ve haysiyetini rencide edici mahiyette olmalıdır. Bunu her somut vakada hâkim takdir edecektir.

Hakaret Suçunda Dava Süreci Nasıl İşliyor?

Öncelikle bu sürecin avukatla takip edilmesinin daha sağlıklı olacağını belirtiyoruz. Hakaret Suçu kural olarak şikayete bağlıdır. Ancak TCK m.125/f.3’de kamu görevlisine karşı hakaret durumunun bulunduğu hallerde re’sen soruşturma yapılmaktadır(TCK m.131). Hakaret suçunda TCK m.125/f.3-a dışında kalanlar uzlaşma kapsamında olup uzlaştırmacı yardımıyla da sonuca ulaşılabilmektedir.

Hakaret Suçunda Daha Az Ceza Verilmesini Gerektiren Haller Nelerdir?

1) Haksız Fiile Tepki Olarak İşlenmesi(TCK m.129/f.1,2):

Bu durum TCK m.129/f.1,2’de “(1) Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

(2) Bu suçun, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi halinde, kişiye ceza verilmez.” Şeklinde açıklanmıştır. Buna göre hakaret suçu bir haksız fiile karşı tepki olarak işlenmişse cezada indirim yapılabilecektir. Örneğin; bir kişinin size tokat atmasına karşılık söylediğiniz hakaret nedeniyle cezalandırılmama ihtimaliniz bulunmaktadır.

2)Karşılıklı Hakaret(TCK m.129/f.3):

Söz konusu hakaret fiilinin karşılıklı olarak işlenmesi halinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilmektedir.

Bu haller hakaret suçunda daha az cezayı gerektiren haller olarak düzenlenmiştir.

Konuya İlişkin Yargıtay Kararı:

-YARGITAY 4.CD Esas: 2020/ 6036 “…Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref, ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Yargılamaya konu somut olayda katılan sanık ...’ın katılan sanık ...’a “hırsız, seni sinkaf ederim, yeni kocanla yiyeceksin madem başkasında gözün vardı niye benimle evlendin utanmıyormusun, senin namussuzluğunu bütün Tavşanlı biliyor” dedikten sonra katılan sanık tarafından karşılık olarak söylenen “….terbiyesiz herif” şeklindeki ifadelerin katılan sanık ...’ın onur, şeref ve saygınlığı rencide edici boyutta olmayıp, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı bu nedenle hakaret eyleminin karşılıklı gerçekleşmediği anlaşılmakla, katılan sanık ...’ın atılı hakaret suçunu işlediği sabit olduğundan mahkumiyetine, katılan sanık ...’ın ise atılı hakaret suçundan beraati…”02/06/2021

Avukat Ahmet ALKAN | Alkan Hukuk Bürosu
Avukat | Hukuk Bürosu | Danışman

UYARI : Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Ahmet ALKAN’a aittir. Tüm makaleler ve içerikler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı ve zaman damgalıdır. Sitemizdeki tüm içeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır.